Hiweb

رشد روابط سرمایه‌ داری در ایران: مرحله گسترش 1357-1342

زنده یاد محمد رضا سوداگر از پژوهش گران و نظریه پردازان و مترجمان چپ گرای کم تر شناخته شده ایران است. وی در زمینه ی مبانی و مباحث اقتصاد سیاسی آثار در خور توجهی نوشته و ترجمه کرده است.
در این اثر، وی کوشیده تا مشاهدات و آمار مسائل اقتصادی و اجتماعی درباره حساس ترین مراحل تاریخ ایران (سال های 42تا57) را جمع بندی و تحلیل و ارائه کند.

بخش‌هایی از کتاب:
مشخصه اصلی نظام سرمایه داری شاه، غارت ثروت‌های ملی به سود سرمایه‌های خارجی و نیز دیوانسالاران و پیمانکاران، تجار بزرگ و صاحبان صنایع داخلی از یک سو؛ فقر سیاه اکثریت عظیم مردم و پایمال شدن تام و تمام حقوق اجتماعی آنان و طبعا نبود هر نوع آزادی اجتماعی و سیاسی از سوی دیگر بود.
این رژیم در سالهای 42تا57 در زمینه گسترش نیروهای تولید و بازار داخلی پیشرفت کرد، اما مردم از ثمره این پیشرفت کمتر برخوردار شدند و علی‌رغم پیشرفت سرمایه‌داری ،کمتر نشانی از رفاه انسانی دیده می‌شد.
به عنوان مثال در بخش کشاورزی تا سال ۱۳۵۳ حدود ۶۸ هزار هکتار از اراضی آبخور سد دز و ۳۴ هزار هکتار از زمین‌های زیر سد‌های دیگر توسط وزارت آب و برق خریداری و به واحد‌های کشت و صنعت اختصاص یافت، ۷۰% زمین‌های حاصلخیز در نواحی نامبرده در اختیار سرمایه‌داران خارجی و ۳۰% بقیه در اختیار شرکت‌های دولتی و خصوصی نهاده شد، طبق برنامه‌های بلندمدت کشاورزی در نظر بود حدود یک‌میلیون هکتار از اراضی زیر دیگر سد‌ها و زمین‌های حاصلخیز در نواحی مختلف کشور در محدوده‌ی واحد‌های کشت و صنعت و شرکت‌های سهامی زراعی قرار گیرد .
غصب زمین‌های روستائیان و کوچانیدن آن‌ها، راندن روستائیان از زمین‌های آبا و اجدادی و نسق دارانی که بر اساس اصلاحات ارضی صاحب زمین شده بودند، برای ایجاد واحد‌های بزرگ از پیامد‌های زیان‌بار تشکیل شرکت‌های کشت و صنعت در روستا‌ها بود.
از سوی دیگر بابت بهای زمین به روستاییانی که زمین‌هایشان به‌وسیله شرکت‌های کشت و صنعت تصرف می‌‌شد، مبلغ کمی پرداخت می‌‌شد،برای هر هکتار زمین که بیش از ۴/۵ آن‌ها را زمین‌های آبی تشکیل می‌داد، تنها ۱۶۰۰۰ ریال پرداخت‌شده بود، یعنی هر مترمربع ۱/۶ریال، و این اوج غارتگری بود.
اعضای خاندان پهلوی(شاهپور‌ها) و نظامیان ازجمله پیشگامان ایجاد واحد‌های مکانیزه در کشاورزی به شمار می‌‌آمدند، که با غصب مرغوب‌ترین زمین‌های کشاورزی، مراتع و زمین‌های جنگلی کشور به عمده‌ترین لایه‌ی سرمایه‌داری ارضی ایران تبدیل شدند، دست‌اندازی درباریان و وابستگان بدان‌ها به زمین‌های دشت گرگان از نمونه‌های پیدایش بهره‌برداری تجاری و مالکیت جدید ارضی است .

» کتابناکهای مرتبط:
خاطرات فردریک اوکانر، کنسول انگلیس در فارس
معمای تقی زاده
کتاب آبی - جلد 5 - بخش 2

نسخه ها
PDF
حجم: 12 مگابایت
دریافت ها:
تعداد صفحات: 1
4.5 / 5
با 15 رای
امتیاز دهید
5 4 3 2 1

دانلود
دیدگاه‌ها: 6
۱۳۹۸/۰۶/۲۰


پاسخنگارش دیدگاه
نقل قول از صدرا_1:

اگر حال و حوصله داشتید این دو لینک را هم ببینید، برای من که جالب بود:
متن لینک
متن لینک


ممنون از توجه شما. حتما مطالعه میکنم
نقل قول  
صدرا_1
Member
نقل قول از :
Behruz67:جزو کتاب‌های خوب در زمینه‌ی روابط تولیدی جامعه‌ی ایران. مرسی برای اشتراک‌گذاری.
'walterbenjamin: سپاس فراوان جهت زحمتی که برای اشتراک‌گذاری این اثر کشیدید
نظر لطف تونه.
نقل قول از walterbenjamin:
آپلودکننده محترم و عزیز، آیا کتاب «تهدید شرکت‌های چندملیتی» ترجمه آقای محمدرضا سوداگر را دارید؟
متاسفانه ندارم بزرگوار.

به نظرم این کتاب و سایر کتب و مقالات حول محور اقتصاد سیاسی در زمان پهلوی از دو جهت قابل اهمیت است:
- بخش گزارش تاریخی آن، که وضع سیاسی اجتماعی و اقتصادی آن دوران رو مشخص می‌کند و بیانگر وضعیت پیشین و سیری است که از آن عصر تا کنون در مناسبات گوناگون انجام شده. همین گزارش‌ها تا حدودی از اوهام و خیال‌پردازی‌ها نسبت اتوپیای پهلوی کم می‌کند.
- و بخش مهم‌تر که مربوط به تجربه تاریخی و درسی است که از سیاستگذاری های دوران پهلوی برای امروز و فردای ایران می‌‌توان آموخت. مدرنیزاسیون‌ بدون توجه به عدالت اجتماعی، توسعه سرمایه‌داری و الیگارشی و شکاف طبقاتی و مونتاژکاری و خوشبینی مفرط به نسخه‌های وارداتی اقتصادی بدون توجه به شرایط و مناسبات سیاسی و منطقه‌ای ... که بعضی از همین ها کم و بیش با آزمون و خطا در پس از انقلاب هم جاری است.

اگر حال و حوصله داشتید این دو لینک را هم ببینید، برای من که جالب بود:
متن لینک
متن لینک
نقل قول  
آپلودکننده محترم و عزیز، آیا کتاب «تهدید شرکت‌های چندملیتی» ترجمه آقای محمدرضا سوداگر را دارید؟
نقل قول  
سپاس فراوان جهت زحمتی که برای اشتراک‌گذاری این اثر کشیدید
نقل قول  
Behruz67
Member
جزو کتاب‌های خوب در زمینه‌ی روابط تولیدی جامعه‌ی ایران.
مرسی برای اشتراک‌گذاری.
نقل قول  
baharirani62
Member
وقتی یک توده ای اقتصاد دان میشود !!!
نقل قول  

درج دیدگاه مختص اعضا است! برای ورود به حساب خود اینجا و برای عضویت اینجا کلیک کنید.


Powered by You