کشف تلبیس یا دورویی و نیرنگ انگلیس از روی اسناد محرمانه انگلیسی در باب ایران

به کوشش: عین‌الله کیانفر، پروین استخری

کتاب «کشف تلبیس یا دورویی و نیرنگ انگلیس از روی اسناد محرمانه انگلیسی در باب ایران» اثری است درباره سیاست‌های پنهان و اقدامات استعماری بریتانیا در ایران بر اساس مجموعه‌ای از اسناد محرمانه انگلیسی. این کتاب نخستین‌بار در تهران توسط انتشارات زرین منتشر شد و به بررسی دخالت‌های مستقیم و غیرمستقیم دولت انگلستان در امور ایران، از دوره قاجار تا دوران جنگ جهانی اول، می‌پردازد. نویسندگان با بهره‌گیری از اسناد رسمی و مکاتبات دولتی بریتانیا، تصویر روشنی از سیاست‌های دوگانه و عهدشکنی‌های این قدرت استعماری نسبت به ایران ارائه کرده‌اند. در بخش‌هایی از کتاب به وقایعی چون روابط روس و انگلیس در ایران پس از مرگ مظفرالدین‌شاه، استعفای مورگان شوستر، رخدادهای پیش از جنگ جهانی اول، و رقابت دو قدرت در جنوب ایران و خلیج فارس پرداخته می‌شود. اسناد و تحلیل‌های ارائه‌شده در این اثر نشان می‌دهد که سیاست انگلستان در ایران همواره با ظاهری از دوستی و در باطن با نیت سلطه و بهره‌کشی دنبال می‌شده است.
کتاب از منظر پژوهش‌های تاریخی و مطالعات روابط ایران و انگلستان در دوران قاجاریه و اوایل قرن بیستم ارزش بالایی دارد و از آن به عنوان یکی از منابع مهم در شناخت سیاست‌های استعماری غرب در خاورمیانه یاد می‌شود.