Hiweb بوکیار - دانلود کتاب های انگلیسی دانشگاهی و علمی

با توجه به وضعیت مالکیت حقوقی این اثر، امکان دانلود آن وجود ندارد. اگر شما نسبت به این اثر محق هستید می‌توانید اجازه نشر الکترونیکی تمام یا بخشی از آن را به ما بدهید و یا آنرا از طریق کتابناک به فروش برسانید.
برای اطلاعات بیشتر صفحه «قوانین» و «فروش کتاب الکترونیکی» را مطالعه کنید.

طریق عشق

ب‍ه‌اه‍ت‍م‍ام‌ ع‍ب‍دال‍ک‍ری‍م‌ ج‍رب‍زه‌دار.
طریق عشق ، شرح غزلیاتی چند از حافظ

شرح غزلیاتى از حافظ که تقریرات استاد بدیع الزمان فروزانفر در دانش‌سراى عالى و دانشکدۀ ادبیات در سال  ١٣١٩  شمسى است و تحریر دکتر حسین بحرالعلومى، قسمت اول در مجله یغما سال  ٢٣ ( ١٣۴٩ ) صفحات  ٣٣٩ - ٣۴٢ ،  ۴٠٠ - ۴٠٣ ، ۵٣٢ - ۵٣٧ ، ۵٩٠ - ۵٩۴ ، ۶۴۶ - ۶۴٩  و سال  ٢۴ ( ١٣۵٠ ) صفحات  ٢١۴ - ٢١٨ ، ٢٨٨ - ٢٩٢  انتشار یافت.
سپس در مجموعۀ مقالات و اشعار استاد بدیع الزمان فروزانفر که به کوشش فاضل محترم آقاى عنایت الله مجیدى در سال  ١٣۵١  به وسیلۀ انتشارات دهخدا منتشر شد در صفحات  ١۶٧ - ٢١٣  تجدید طبع یافت.
این رساله شرح دو غزل خواجه است: غزلیات  ۴۵٢  و  ۴٨١  چاپ قزوینى و  ۴۴٣  و  ۴٧٢  خانلرى. غزل اول در این شرح پانزده بیت و در قزوینى و خانلرى چهارده بیت است و غزل دوم در قزوینى و خانلرى هشت بیت است و اینجا هفت بیت و بیت آخر غزل:
اى صبا بندگى خواجه جلال الدین کن
که جهان پر سمن و سوسن آزاده کنى
که در چاپ‌هاى قزوینى و خانلرى هست اینجا نیست و این خود نکته‌ایست.
قسمت دوم در مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانى دانشگاه تهران سال  ٢٢  شماره  ١  صفحات  ٢٣٣ - ٢۴٣  که به یاد استاد بدیع الزمان فروزانفر انتشار یافته است به چاپ رسیده است و شامل غزل  ٢١٨  چاپ قزوینى و  ٢١٢  چاپ خانلرى است و متن غزل مطابق چاپ قزوینى مى‌باشد.
نکتۀ دیگر تفاوت غزل اوّل در اینجا و در چاپ خانلرى است.
نکتۀ سوم این که استادان بزرگوار در شصت سال پیش در سر کلاس درس چگونه در مى‌سفتند و چگونه مى‌آموختند و امروز. . .
مرحوم دکتر حسین بحرالعلومى در مقدمه‌اى بر آغاز شرح در مجلۀ یغما نوشته‌اند:
«در سال  ١٣١٩  یعنى درست سى سال پیش استاد علامۀ فقید بدیع الزمان فروزانفر در دانش‌سراى عالى و دانشکده ادبیات چند غزل از حافظ درس دادند، و من نیز مانند شاگردان دیگر در محضر استاد حاضر مى‌شدم و تقریرات استاد را یادداشت مى‌کردم. اکنون قسمتى از آن یادداشت‌ها را به نظر خوانندگان گرامى مى‌رسانم و اگر در آن خرده یا لغزشى مشاهده مى‌فرمایند مربوط به این شاگرد کم‌مایه است که چنانکه باید و شاید نتوانسته است از آن منبع فیض بهره‌ور گردد.»
و مرحوم استاد حبیب یغمایى در حاشیۀ صفحۀ  ٣٣٩  آورده‌اند که:
«در مدرسۀ عالى ادبیات و زبان‌هاى خارجى، در ضمن گفت‌وگوهاى ادبى در خدمت جناب محمد یزدانفر متعنا اللّه بطول بقائه از عمق و لطف تدریس استاد فقید بدیع الزمان فروزانفر سخن رفت، دکتر بحرالعلومى استاد دانشگاه که به اتفاق در علم و ادب مقامى عالى دارد، مژده داد که یادداشتى از تقریر استاد فروزانفر در شرح بعضى از ابیات در کلاس درس به شتاب فراهم آورده است. و همین یادداشت‌هاى بسیار ارجمند و بى‌نظیر و منحصر به فرد است که به قید طبع درمى‌آید که العلم صید و الکتابة قید. اطمینان دارد که این تحقیقات دقیق مورد توجه و اعتناى خواص خوانندگان واقع خواهد شد، و درودى به روان استاد فقید خواهند گفت و از لطف دکتر بحرالعلومى سپاسگزارى خواهند فرمود، و نیز ارزش اهتمام مجلۀ یغما را در تهیه این گونه مباحث خواهند شناخت.» که الحق درست گفته است و انتشار دورۀ  ٣١  سالۀ یغما خدمت گران‌قدرى بود به فرهنگ و ادب این مرز و بوم. و هم چنین انتشار مجلۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانى دانشگاه تهران.
امّا بعد. این رساله با همۀ کوچکى و کم‌حجمى سه غزل خواجه حافظ را بیت بیت و به طور مفصل شرح کرده است و به مناسبت در توضیح بیت خواجه از ابیات دیگر او یارى مى‌جوید یعنى که اشعار خواجه را با کمک خواجه شرح مى‌کند و براى مزید فایده از دیگر بزرگان ادب و عرفان ایرانى امثال رودکى و فردوسى و منوچهرى دامغانى و امیر معزى و خیام و سنایى و عطار و سعدى و مولوى و جامى و شیخ محمود شبسترى و خاقانى شروانى و ناصر خسرو قبادیانى مدد مى‌جوید و اصطلاحات عرفانى مرید و مراد و طالب و طلب و ارادت و. . . را شرح مى‌دهد.
انتخاب و شرح این سه غزل توسط استاد فروزانفر نمى‌تواند تصادفى باشد و حتما حتما ایشان به عمد این غزل‌ها را انتخاب و شرح کرده است چرا که در این رساله خصوصا عشق بیشترین فضا را به خود اختصاص داده است و به بهانه‌ها در شرح و توضیح مفصل عشق و عاشق و معشوق در این فضاى محدود مى‌پردازد و آنجا هم که به ظاهر از عشق سخن نیست اگر دقت شود باز سخن عشق است که همه چیز به عشق زنده است و علت زنده بودن عشق است. انسان براى این خلق شده است که عاشق باشد و عشق براى انسان و انسان براى عشق به وجود آمده است.
پس طریق عشق را مى‌نماید و به طالب عاشق نشان راه مى‌دهد تا بکوشد این برآمده از خاک به مرتبۀ انسانى رسد و همین اهتمام‌کننده را واداشت که براى آن نامى برگزیند که بیانگر محتواى آن باشد و آن را طریق عشق نامید. باشد که این خدمت فرهنگى پسند خاطر اهل دل افتد.

تهران  ٣ / ٣ / ١٣٨٠  عبد الکریم جربزه‌دار

فهرست مصرع اوّل ابیات شرح شده
سخن ناشر  ٧   ١ . طفیل هستى عشق‌اند آدمى و پرى  ١١   ٢ . بکوش خواجه و از عشق بى‌نصیب مباش  ١٧   ٣ . مى صبوح و شکر خواب صبحدم تا چند  ١٨   ۴ . تو خود چه لعبتى اى شهسوار شیرین‌کار  ٢٣   ۵ . هزار جان مقدس بسوخت زین غیرت  ٢٧   ۶ . ز من به حضرت آصف که مى‌برد پیغام  ٣٠   ٧ . بیا که وضع جهان را چنان که من دیدم  ٣٢   ٨ . چو مستعد نظر نیستى وصال مجوى  ٣٩   ٩ . دعاى گوشه‌نشینان بلا بگرداند  ۴۴   ١٠ . بیا و سلطنت از ما بخر به مایۀ حسن  ۴٧   ١١ . طریق عشق طریقى عجب خطرناک است  ۵٠   ١٢ . به یمن همت حافظ امید هست که باز  ۵۵   ١٣ . بشنو این نکته که خود را ز غم آزاده کنى  ۵٧   ١۴ . آخر الامر گل کوزه‌گران خواهى شد  ۵٩   ١۵ . گر از آن آدمیانى که بهشتت هوس است  ۶١   ١۶ . تکیه بر جاى بزرگان نتوان زد به گزاف  ۶٨   ١٧ . اجرها باشدت اى خسرو شیرین‌دهنان  ٧٠   ١٨ . خاطرات کى رقم فیض پذیرد هیهات  ٧٢   ١٩ . کار خود گر به کرم بازگذارى حافظ  ٧٨   ٢٠ . در ازل هر کو به فیض دولت ارزانى بود  ٧٩   ٢١ . من همان ساعت که از مى خواستم شد توبه‌کار  ٨٣   ٢٢ . خود گرفتم کافکنم سجاده چون سوسن به دوش  ٨٧   ٢٣ . بى‌چراغ جام در خلوت نمى‌یارم نشست  ٨٨   ٢۴ . همت عالى طلب جام مرصع گو مباش  ٩١   ٢۵ . گرچه بى‌سامان نماید کار ما سهلش مبین  ٩۴   ٢۶ . نیک نامى خواهى اى دل با بدان صحبت مدار  ٩۵   ٢٧ . مجلس انس و بهار و بحث شعر اندر میان  ٩٧   ٢٨ . دى عزیزى گفت حافظ مى‌خورد پنهان شراب  ٩٩  فهرست لغات و اصطلاحات شرح شده  ١٠١  فهرست اعلام  ١٠۶  فهرست مصراع‌هاى شرح‌شده  ١١١ 

حق تکثیر: ت‍ه‍ران‌: اس‍اطی‍ر، ۱۳۸۲.

» کتابناکهای مرتبط:
حافظ ناشنیده پند
کرشمه معشوقی در دیوان حافظ و ابن فارض
گمشده لب دریا، تأملی در معنی و صورت شعر حافظ

نسخه ها
4.5 / 5
با 27 رای
امتیاز دهید
5 4 3 2 1


دیدگاه‌ها: 1
۱۳۹۲/۰۶/۲۲


پاسخنگارش دیدگاه
همینطور دیوان شمس به تصحیح استاد فروزانفر عالی هست.
نقل قول  

درج دیدگاه مختص اعضا است! برای ورود به حساب خود اینجا و برای عضویت اینجا کلیک کنید.


Powered by You