سلاطین ترکمانیه: خوانشی نو از تاریخ ایران
نویسنده:
آروین قائمیان
امتیاز دهید
این پژوهش می کوشد نشان دهد چگونه هویت ترکمانی و زبان ترکی از عصر صفویه تا پایان قاجاریه از یک میراث ایلی به عنصر سازنده دولت و سازوکار مشروعیت سیاسی بدل شد؛ و چرا این دو مولفه در طول سه سده پیاپی در معماری قدرت ایران نقشی پایدار انعطاف پذیر و چندلایه یافتند. پرسش اصلی بر آن است که توضیح دهد این پیوند دیرینه میان تبارشناسی ترکمانی سنتهای نظامی - سیاسی و زبان ترکی در دربار چگونه توانست در دوره های پرفرازونشیب همچون بحرانهای جانشینی، نزاعهای ترک و تاجیک، تنشها و توترات مذهبی و رقابتهای منطقه ای به ابزاری برای بازتولید اقتدار و سازماندهی دولت تبدیل شود. این مسئله همچنین در پی آن است که نشان دهد هر سلسله چگونه این میراث واحد را به سبک خود باز تعبیر کرد: صفویه با آمیختن تشیع و قزلباش؛ نادرشاه با بازخوانی الگوهای خاقانی - تیموری؛ آقامحمدخان با احیای نمادهای ایلی و سازوکارهای انضباطی؛ فتحعلی شاه با بنیان گذاری دستگاهی ترکیبی از نمادهای تباری، دیپلماسی و هنر؛ و محمدشاه با تبدیل خودآگاهی ترکمانی به چارچوبی آشکار برای سیاست ورزی، زبان دیوانی و نظم ارتشی. پرسش اصلی در نهایت می خواهد نشان دهد که تداوم زبان ترکی و هویت ترکمانی، صرفاً بازمانده ای از گذشته قبیله ای نبود، بلکه عاملی فعال در ساخت قدرت، مهار بحرانها، شکل دهی به روابط خارجی و انتظام دیوانی ایران به شمار می آمد؛ عاملی که با وجود تغییر سلسله ها و دگرگونیهای اضطراب زای قرن نوزدهم، همچنان در تار و پود سیاست، فرهنگ و تخیل سلطنتی حضور موثر داشت و به چارچوبی گاه آشکار و گاه پنهان برای فهم اقتدار در ایران تبدیل شد.
آپلود شده توسط:
Kandooo
1405/03/16
دیدگاههای کتاب الکترونیکی سلاطین ترکمانیه: خوانشی نو از تاریخ ایران