دیوان کامل فروغی بسطامی

مقدمه و شرح حال: سعید نفیسی

میرزا عباس بسطامی (1274 – 1213ق) از غزلسرایان مشهور قرن سیزدهم هجری است. وی در ابتدا مسکین تخلص می کرد و بعدها به دلیل مجالست و مؤانست با امیر فروغ الدوله نواده فتحعلی شاه، تخلصش فروغی شد. با این‏که تحصیلاتی نداشت اما زیبا شعر می سرود. در ابتدا شاعر مداح حاکم کرمان و سپس فتحعلی شاه و محمدعلی شاه بود ولی گویا در میانه زندگی به عرفان و تصوف روی آورد و غزلیات عارفانه زیبایی به جا گذاشت. او مرید میرزا امین شیرازی از سلسله چشتیه بود. شهرت او در عرفان و شعر به سمع ناصرالدین شاه رسید و او را احضار کرد و در دربار او جایگاه ویژه‏ ای کسب کرد. در بستان العشاق علیرضا شهره که در سال 1248 ق نوشته شده، اشعاری چند از وی آمده که 77 بیت آن در هیچ جای دیگر نیامده و در دیوانی که حسین نخعی از اشعار فروغی ترتیب داده 22 بیت آن در جای دیگر ثبت نشده است. دکتر سعید نفیسی مقدمه و شرح حالی بر این دیوان نگاشته و حواشی و تعلیقات آن از محمود علمی است.