رسته‌ها
فاشیسم و دیکتاتوری - جلد اول
امتیاز دهید
5 / 4.4
با 81 رای
نویسنده:
امتیاز دهید
5 / 4.4
با 81 رای
مترجم: احسان
بیشتر
اطلاعات نسخه الکترونیکی
تعداد صفحات:
145
فرمت:
PDF
آپلود شده توسط:
Carboon777
Carboon777
۱۳۹۴/۰۲/۱۳
درج دیدگاه مختص اعضا است! برای ورود به حساب خود اینجا و برای عضویت اینجا کلیک کنید.

دیدگاه‌های کتاب الکترونیکی فاشیسم و دیکتاتوری - جلد اول

تعداد دیدگاه‌ها:
1
نیکوس پولانزاس، مارکسیست یونانی فرانسوی، به همراه آلتوسر از چهره های اصلی مارکسیسم ساختارگرا به حساب می آید. اگرچه او یکی از جامعه شناسان شناخته شده در ایران است، جز دو کتاب و چند مقاله چیزی از او به فارسی موجود نیست: «طبقه در سرمایه داری معاصر» با ترجمه حسن فشارکی در سال ۱۳۸۹ و «فاشیسم و دیکتاتوری» با ترجمه فردی به نام «دکتر احسان» در سال ۱۳۶۰. عجیب است نشر آگاه پس از چهار دهه هنوز اقدام به بازنشر «فاشیسم و دیکتاتوری» نکرده است. ترجمه فارسی کتاب در قالب دو مجلد منتشر شده بود، مجلد اول به سه فصل اول کتاب اختصاص داشت و مجلد بعدی به فصول باقی مانده. کتاب تحلیلی عمیق و دقیق از پدیده فاشیسم به دست می دهد. پولانزاس در این کتاب به نقد برداشت های غیرعلمی از فاشیسم می پردازد و مشخصا تاکید دارد موضع کمینترن یا انترناسیونال سوم در قبال این مسئله نادرست بوده است. او تحلیل خود را با اشاره به دو نمونه کلاسیک از فاشیسم، یعنی فاشیسم ایتالیا و آلمان، پیش می برد. این تحلیل دقیقا منطبق است بر نظریه دولت و طبقه پولانزاس.
پولانزاس بر این باور است که فوریت مسئله فاشیسم مطالعه درباره آن را به ضرورتی سیاسی بدل کرده است. در نظر او، به دلیل شدت مبارزه طبقاتی مسئله دولت استثنایی و نیز فاشیسم بار دیگر طرح شده است، درست همانطور که مسئله انقلاب. پولانزاس این کتاب را در سال ۱۹۷۰ منتشر کرد ولی در همان سال هم تاکید داشت که این مسائل به طرزی گسترده به آینده کشیده خواهد شد. گذشت زمان ادعای او را ثابت کرد. زمینه این کتاب را می توان ماتریالیسم تاریخی دانست که مثل هر مطالعه دیگری در این زمینه پیچیده به نظر می رسد. کتاب به سه حوزه اصلی می پردازد: ۱) فاشیسم به مثابه یک پدیده سیاسی خاص. او می کوشد عناصر اصلی فاشیسم را بشناسد و برای این کار بر مطالعه همه جانبه جایی که فاشیسم در آن ریشه گرفت متمرکز است و شرایط خاص آن را بررسی می کند. با این کار می کوشد عوامل دست دوم را از علت های واقعی جدا کند و بر اساس آن ها تعریف زمینه و شرایط ظهور محدود این پدیده را بررسی کند؛ ۲) فاشیسم به عنوان تنها شکلی از نظام های دولت سرمایه داری استثنایی در میان اشکال بسیار دیگر آن. او به سایر نظام ها اشاره می کند، ازجمله بناپارتیسم و اشکال مختلف دیکتاتوری نظامی. از این رو، تاکید دارد پدیده سیاسی خاص فاشیسم را تنها با تثبیت نظریه ای می توان تجزیه و تحلیل کرد که در عین حال هم نظریه بحران سیاسی و هم دولت استثنایی است و نیز منطبق بر سایر رژیم های سرمایه داری استثنایی است؛ ۳) تمرکز بر خط مشی بین الملل سوم نسبت به فاشیسم. پولانزاس تاکید دارد بحث پیرامون فاشیسم بدون پرداختن به طبقه کارگر غیرممکن است و نمی توان از طبقه سیاسی در دوران بین دو جنگ صحبت کرد بدون اشاره به سیاست های کمینترن. در نظر او، کمینترن در سرتاسر دوران حیات خود در اروپا با فاشیسم مواجه بود و خط مشی کمینترن در رابطه با فاشیسم شاخصی مناسب از نظریه و عمل گسترده تر آن در رابطه با بیشتر مسائل مربوط به جنبش کارگری است. از این رو، وقوع تاریخی فاشیسم فرصتی مطلوب برای بررسی و مطالعه کمینترن است. کتاب چنین مطالعه ای را با پرداختن به اصول نهفته در خط مشی کمینترن با تحلیل اثرات واقعی آن و با ارائه دوره بندی فعالیت های خود کمینترن انجام می دهد. در نظر او، این کار ضرورت دارد چون جنبش کارگری مهر خود را بر بین الملل سوم زد.
با تمام این اوصاف قطب اصلی کتاب فاشیسم است. اگر دولت استثنایی موضوع کتاب بود پولانزاس ناچار بود به بررسی دقیق و مشروح بناپارتیسم و دیکتاتوری های نظامی بپردازد. همین مسئله در مورد بین الملل سوم نیز صادق است، اگر این مطلب موضوع کتاب بود باید بسیاری از جنبه های سیاست آن، از قبیل مسئله استعمار، بررسی می شد. پولانزاس دولت فاشیستی را شکلی خاص از دولت استثنایی می داند که نباید با سایر اشکال دولت سرمایه داری اشتباه گرفته شود. فاشیسم رژیمی خطرناک است در انطباق با یک بحران سیاسی. او با مطالعه فاشیسم به مثابه پدیده خاص بحران جنبه های معینی از ماهیت دولت سرمایه داری را توصیف می کند. همین امر در مورد مسائل دیگر هم صادق است، به خصوص در مورد عملکرد خرده بورژوازی در چارچوب فاشیسم. این کتاب را نمی توان مطالعه وقایع نگارانه ای از فاشیسم آلمان و ایتالیا دانست بلکه مطالعه ای در نظریه سیاسی است که البته بدون یک پژوهش تاریخی کامل امکان پذیر نیست. حوادث تاریخی و جزئیات مشخص در اینجا فقط تا بدان حد به کار گرفته می شود که تفاسیر مربوط به موضوع بررسی شوند.
هر فصل کتاب با یک رشته احکام کلی آغاز می شود. سپس تحلیل مشخص از موارد آلمان و ایتالیا می آید، با این هدف که این احکام کلی را توضیح دهد. بررسی موارد مشخص محدود است به کشورهایی که فاشیسم در آنجا واقعا قدرت را به دست گرفته بود. در نظر پولانزاس مطالعه فاشیسم قدرت درک بهتر و شرح روشن تری از رشد فاشیسم و مشخصات اصلی آن به مثابه یک جنبش به دست می دهد. البته شرح کتاب باز هم محدودتر می شود فقط به موارد آلمان و ایتالیا. به این دلیل که فاشیسم آلمان و ایتالیا به گونه ای که در اروپا ظاهر شد و کانون سیاست بین الملل سوم در قبال فاشیسم بود، ربط بلاواسطه تری به بحث پولانزاس دارد تا مثلا فاشیسم ژاپن. همچنین این دو مورد مشخصات اصلی فاشیسم را روشن تر و مشخص تر از هر جای دیگر اروپا نشان می دهند. به همین دلیل کتاب مثلا به فاشیسم اسپانیا نمی پردازد. از سوی دیگر، اگرچه پولانزاس به هیچ رو نظم دقیق تاریخی را دنبال نمی کند، تحلیل مشخص مورد آلمان را همواره قبل از ایتالیا قرار می دهد. به این علت که خصایص فاشیسم در نازیسم آلمان را روشن تر از فاشیسم ایتالیا می داند. این تقدم و تاخر به آن علت نیست که نازیسم مدلی است برای سنجش تمامی فاشیسم، بلکه بیشتر به این دلیل است که به هسته بحث این کتاب نزدیک شود. با توجه به اینکه در سال های اخیر ترجمه و نشر کتاب هایی درباره تاریخ و جنبش فاشیسم، مشخصا آثار ارنست نولته، شدت و سرعت زیادی در ایران گرفته است، مطالعه این کتاب فرصتی مناسب فراهم می کند برای ارزیابی یکی از مهم ترین وقایع تاریخی قرن بیستم که همچنان ادامه دارد.
منبع روزنامه شرق 7 اردیبهشت 1398
PDF
فاشیسم و دیکتاتوری - جلد اول
4 مگابایت
comment_comments_for_the_file
عضو نیستید؟ ثبت نام در کتابناک