Hiweb

با توجه به وضعیت مالکیت حقوقی این اثر، امکان دانلود آن وجود ندارد. اگر شما نسبت به این اثر محق هستید می‌توانید اجازه نشر الکترونیکی تمام یا بخشی از آن را به ما بدهید و یا آنرا از طریق کتابناک به فروش برسانید.
برای اطلاعات بیشتر صفحه «قوانین» و «فروش کتاب الکترونیکی» را مطالعه کنید.

گات ها به زبانهای اوستایی،لاتین و پارسی

نویسنده:
گات‌ها یا گاتاها (اوستایی: گاتا، سانسکریت: گاثا، پهلوی: گاسان، معادل پارسی امروزی گاهان) ۱۷ سروده‌ای است که از دیرباز از سخنان زرتشت اسپنتمان دانسته می‌شده است. اما تحقیقات دانشمندان مانند میه ثابت کرده است که همه سرودهای گاثها از زرتشت نیست و در برگیرنده پیام و آموزش‌های وی و بنیاد دین زرتشتی است و کهن‌ترین و مقدس‌ترین بخش کتاب اوستا شمرده می‌شود. گاتها برای نخستین بار در سده هجدهم به همت اوستاشناسان اروپایی شناسایی شد.
معنای واژهٔ گات [ویرایش]گات ها(اوستایی) جمع گات به معنای سرود است که در زبان پهلوی به گاث، گاس تبدیل شده و در زبان پارسی گاه گفته می‌شود. ردپای این واژه در دستگاه‌های موسیقی امروز ایرانی به جای مانده همانند سه گاه و چهار گاه.
ساختار و ترتیب [ویرایش]گات‌ها از نگاه صرف و نحو و زبان و بیان، شکل ارائهٔ مطالب، فکر واندیشه، سبک شعر و ویژگی‌های دیگر با دیگر بخش‌های اوستا تفاوت دارد، ازین روی همهٔ اوستا‌شناسان و دانشمندان آن را از خود زردشت می‌دانند، گات‌ها منظوم و موزون به گونهٔ اشعار دینی ایران باستان اند که به شدت موجز و فشرده‌اند و از نظر ساختار دستور زبان استثناء هستند. شاید نخست بلندتر و به نثر بوده اما برای در امان بودن از گزند فراموشی و یا دستبرد روزگاز آنها را به نظم در آورده‌اند تا بهتر به خاطر سپرده شود. زبان شناسان وزن این اشعار را یافته و قواعد نظم را در آنها تعیین کرده‌اند ۱۷سرودهٔ گاتها ۲۳۸ بند، حدود ۸۹۶ بیت یا ۵۵۶۰ واژه در کل است که بعد‌ها در میان ۷۲ هات (فصل) یسنا جای داده شده‌اند.این ۱۷ سروده با شمارهٔ فصل آنها در یسنا شناخته می‌شوند. به هر یک از فصل‌های یسنا و گات‌ها هات گفته می‌شود.

نام بخش‌های گات‌ها [ویرایش]گات ها خود ۵ بخش شده‌اند.

اَهونَوَدگاه دربارهٔ نیایش خدا، گزینش پیامبر و آزادی گزینش دین
ازآنجا که نخستین واژهٔ آن اهون ویتی خوانده می‌شده و در پهلوی اهنودگات می‌خوانند. شامل ۷ هات(فصل) می‌باشد. هر فصل مشتمل بر چند قطعه و هر قطعه دارای سه مصراع است. و هر مصراع شانزده هجا دارد که پس از هجای هفتم وقف یا سکته‌ای است (۹+۷) آغاز آن از شروع هات ۲۸ تا پایان هات ۳۴ است.

اُشتَوَدگاه دربارهٔ راز آفرینش، خودشناسی، خدا شناسی اشتاویتی و به پهلوی اشتودگات دارای چهار "هات" است و هر هات به چندین قطعه قسمت شده که هریک پنج مصراع دارد و هر مصراع 11 هجاد دارد و سکته یا وقف بعد از هجای ۴ ام است (۷+۴) شامل هات ۴۳، ۴۴، ۴۵ و ۴۶ می‌شود.
سپَنتمَدگاه دربارهٔ آفرینش و پیرامون آن سپنتامینو، در پهلوی » سپنتمدگات، چهار "هات" دارد.هر هات چندین قطعه و هر قطعه ۴ مصراع و هر مصراع یازده هجا دارد، وقف مانند اشتودگات پس از هجای چهارم است (۷+۴) شامل هات ۴۷، ۴۸، ۴۹ و ۵۰ می‌شود.
وُهوخْشتَرگاه دربارهٔ تازه شدن جهان و بهرهٔ کار کرد آدمی تنها یک هات دارد، هر قطعه 3 مصراع و هر مصراع 1۴ هجا دارد و سکته یا وقف در وسط آن یعنی پس از هجای هفتم می‌آید (۷+۷)[ شامل هات ۵۱ می‌شود.
وَهیشتوایشْت‌گاه دربارهٔ والاترین آرزوی اشو زردشت و اشوان هفت هات دارد، قطعه‌ها مرکب از دو مصراع کوتاه و دو مصراع بلند اند. مصراع کوتاه ۱۲هجایی، با وقف پس از هجای ۷ ام.(۵+۷) و مصراع‌های بلند ۱۹ هجایی با دو وقف یکی پس از هجای هفتم و دیگری پس از هجای ۱۴ام است. شامل هات ۵۳ می‌شود.
هر یک از این ۱۷ فصل یا هات نیز دارای نامی می‌باشند. وجه تسمیهٔ نام‌گذاری این هفده یسنا به موجب کلمات آغاز هر هات است.

زبان [ویرایش]زبان گات‌ها، گاتی یا اوستایی کهن است که به گروه زبان‌های ایرانی کهن متعلق است و زیر شاخهٔ خانوادهٔ خاوری زبان‌های هندواروپایی، شرق ایران است. زبان این قسمت به کهنگی زبان ریگ ودا کتاب مذهبی هندوان آریایی است و قدمت آن لااقل به ۸ قرن پیش از میلاد می‌رسد بیشتر آنچه از اوستای گاتی فهمیده می‌شود هم از نظر واژگان و هم دستوری، تنها بخاطر همین خویشاوندی اوستای گاتی با زبان سانسکریت ودایی است.

برگردان و ترجمه [ویرایش]پارسی میانه [ویرایش]در نوشته‌های یسنا به پهلوی، گات‌ها به همراه برگردان پارسی میانه بصورت واژه به واژه می‌آیند که به نظر می‌رسد از اواخر دوران پادشاهی ساسانیان باشد. نویسندگان آن دانش بسیار ضعیفی از زبان اوستایی کهن داشته‌اند.

زبانهای اروپایی [ویرایش]در حدود قرن ۲۰ میلادی دانشمندان و خاورشناسانی چون جیمز دارمستتر به واسطه ترجمه‌های پهلوی و کریستیان بارتلمه، هلموت هوباخ و اسنلی آیسلر بواسطه شباهت با زبان ودایی به ترجمه پرداخته‌اند.

پارسی امروزی [ویرایش]موبدانی چون رستم شهرزادی و آذرگشسب، پژوهشگرانی چون ابراهیم پورداوود و علی اکبر جعفری و حسین وحیدی گات‌ها را به فارسی برگردانده‌اند.

محتوا [ویرایش]مفاهیم برجسته و بنیادین [ویرایش]۱- تنها یک خدا وجود دارد، خداوند خرد، اهورا مزدا، آفریدگار و پروردگار پیوسته، پشتیبان و پیش برندهٔ کیهان (سرود۸ و ۹)

۲- همهٔ باورهای خرافی به خدایان و الهه‌ها و موجودات تخیلی مشابه دروغین و اجرای مراسم برای خشنود ساختن آنها بایستی کنار گذاشته شود و همهٔ تصورات و اعمال غیرمنطقی باید رها شوند.(سرود ۵)

۳- آئین وجدان نیک، دین، نام گاتایی آئین زردشتی، جهانی و همگانی است. (سرود ۹٫۱۰ و ۱۷٫۱)

۴- روشن‌اندیشی خدایی (سروش) توانایی‌های خداوندی ر ا آشکار می‌کند که منجر به درک اصول بنیان کیهان و نظم گیتی می‌شود.

۵- جهان به نیکی آفریده شده‌است و روبه تکامل پیشروی می‌کند چنانکه آفریدگار آن اورمزد می‌خواهد.(سرود ۸و۹)

۶- به بشر آزادی اندیشه، گفتار و کردار بخشیده شده و ذهنی روشن برای تشخیص میان آنچه نیک و بد برای جامعه انسانی دارد. (۳٫۲و۴٫۹و۱۱و۱۲)

۷- انسان دو روان («سپنتامنیو» روان پیش برنده و «انگره منیو»روان پس برنده) دارد. روان پیش برنده به ترقی شخص و دنیای پیرامونش کمک می‌کند.[۲۵]

بخش‌هایی از گات‌ها [ویرایش]این بخش‌ها از برگردان دکتر فرهنگ مهر از گات‌هاست:

زردشت از مزدا راهنمایی می‌خواهد ای خدای دانا! چگونه می‌توانم در انجام وظایفم تو را خوشنود سازم؟رهبران روحانی دروغپرداز، خویشان و دوستان مرا فریب داده، بر ضد من برانگیخته و آنها را از من رانده‌اند! اهل شهر و محل مرا وا می‌کنند با من درشتی و ستیز کنند!رهبران دنیایی بدکار و دروغ‌پرداز مراآزار می‌دهند! به کدام سرزمین روی آورم؟ به کجا پناه برم؟ (۱-۴۶)

زردشت از مزدا بخشش می‌خواهد ای خداوند جان و خرد! من و یارانم، با منش نیک به تو رو می‌آوریم تا از داده‌های توکه بهره راستی و داد(اشا) است برخوردار گردیم. از توان تن و نیروی روان بهره‌مند شویم و به آرامش و آسایش برسیم. منش نیک و راستی و داد را که والا فروزه‌های خداوند جان و خردمند است، می‌ستایم و راهنمایی آنان، سرودهایی را می‌سرایم که پیش ازین کسی نگفته و نشنیده‌است. پس به نیایش برخیزید به سرودهای من گوش دهید و به یاری من بشتابید تا آرامش و آسایش را به جهان باز برگردانیم و میروی خلل ناپذیر شهریاری اهورایی را در جهان استوار کنیم. تا آنجا من توان دارم، برای گسترش آیین راستی و گروش مردمان به منش نیک کوشا خواهم بود. به خوبی می‌دانم که درین کوشش، نیروی خلل‌ناپذیر شهریاری اهورایی، یار و یاور من است. همچنین به نیکی آگاهم که دادهای اهورایی از آن کسانی است که بدون چشم‌داشت در راه خدا کار می‌کنند. ۲الی۴ ۲۸ این بخش‌ها از برگردان موبد رستم شهرزادی از گاتهاست:

بشود که فرمانروایان نیک و پاک بر ما فرمانروایی کنند، نه فرمانروایان بد و نادرست. چه پاکی و راستی از گاه تولد تا مرگ برای آدمی بهترین بخشش است. بشود که چنین فرمانروایان نیک و پاک برای خوشبختی ما در جهان فرمانروایی کنند.۴۸،۵

پرسش‌های بلاغی زردشت از اورمزد از تو می‌پرسم از اهورا، چه به راستی می‌خواهم، آیا سرانجام زندگی پارسایی خوشبختی در دو جهان است و کسی که برای رستگاری روان دیگران می‌کوشد، بهره نیک خواهد برد؟ این را مزدا می‌دانم که هر که به مردم مهر ورزد و برای رستگاری دیگران بکوشد، چنین کسی دوست تو درمان بخش زندگی مردم خواهد بود.




آزمایش و آزمون در گاتاها و شاهنامه [ویرایش]ما در شاهنامه دو گونه از آزمون‌ها را می‌بینیم. گونه نخست آن گفتگو یا مناظره است. در این روش، فرد مورد سنجش، با نشان دادن شایستگی خود یا دیدگاهش باید پیروز شود. گفتگوهایی مانند زال و موبدان دربار منوچهر، سنجش بزرگمهر در دربار انوشیروان، مناظره مزدک و موبدان نمونه‌هایی از این مناظره‌ها هستند. گونه دوم آزمایش در شاهنامه در فضایی ویژه‌تر و نمادین روی می‌دهد. این آزمایش که «ور» نامیده می‌شود، به گونه‌ای فرازمینی پاکی فرد را نشان می‌دهد. بزرگترین گونه این آزمایش در داستان سیاوش و گذرکردن او از آتش است. این داستان در ادبیات دینی ابراهیمی، به شکل گلستان شدن آتش برای ابراهیم پیامبر درآمده است. البته این دو روایت تفاوت‌هایی با هم دارند. مثلا آتش در داستان سیاوش آزماینده است و در داستان ابراهیم سوزاننده و مجازات‌کننده. این نگرش که انسان‌ها مورد آزمایش قرار می‌گیرند، در اندیشه ایرانی با آنچه که در اندیشه ابراهیمی دیده می‌شود که همه سختی‌ها آزمایش به شمار می‌روند، متفاوت است. سختی‌های عادی زندگی، گاه روند عادی پدیده‌ها یا بازخورد اشتباهات ماست. اما آزمایش در اندیشه ایرانی، رویدادی ویژه است که فرد باید اوج شایستگی خود را در آن بروز دهد.

در گاهان نیز اشوزرتشت درباره این آزمایش‌ها سخن گفته و آن را از اهورامزدا درخواست کرده‌است. در هات ۳۰ بند ۷ آمده: کسی که از نیروی معنوی و منش نیک و راستی و پاکی برخوردار باشد و آرمییتی با عشق و ایمان به کالبد او پایداری و استواری بخشد، بی‌گمان چنین شخصی در آزمایش سخت زندگی فیروز گردیده و در زمره بندگان نیک تو ای پروردگار، محسوب خواهد شد. همچنین در هات 43 بند 10 آمده: پروردگارا مرا به سوی راستی و پاکی که نهایت آرزوی من است، رهبری کن تا با پیروی از آرمییتی مظهر ایمان و محبت به رسایی نایل آیم. پروردگارا اکنون ما را بیازمای تا ایمان خود را به ثبوت رسانیم. آزمایش‌های تو چنان است که به انسان نیروی معنوی خواهد بخشید، به ویژه رهبرانی که از سوی تو ای مزدا الهام گرفته‌اند، با نیرو و شهامت مردم را راهنمایی کرده و خواست تو را انجام خواهند داد.

حق تکثیر: ت‍ه‍ران‌ : پژوهنده‏‫، ۱۳۸۹.‭‬

» کتابناکهای مرتبط:
سرود هات 29 گاتها - در آغاز پیامبری زرتشت
اهورا مزدا و اهریمن در اساطیر ادیان کهن
خداشناسی زرتشتی: از باستانی ترین زمان تا کنون

نسخه ها
4.4 / 5
با 41 رای
امتیاز دهید
5 4 3 2 1


دیدگاه‌ها: 5
۱۳۹۱/۰۲/۱۰


پاسخنگارش دیدگاه
saeid37abbasi
Member
به نام یزدان پاک
من با توهین به ادیان مخالف هستم و در ضمن به کتاب دینی کهن خود اوستا است احترام زیادی قائل هستم چرا که فرهنگ و گذشته ما را به یاد می آورد و به نظر من ما ایرانیها باید از گذشته خود ، دین خود ،فرهنگ خود بیشتر آشنا شوند و از زندگی نیاکانمان بیشتر آگاهی پیدا کنند چرا که گذشته ما افتخار ماست و این سرزمین ما تاریخی بس کهن دارد .
نقل قول  
yaaaaroooo
Member
دوستان توجه داشته باشید که:

یک- گات‌ها یا گاتاها ۱۷ سروده‌ای است که از دیرباز از سخنان زرتشت اسپنتمان دانسته می‌شده است.

دو- تحقیقات دانشمندان مانند میه ثابت کرده است که همه سرودهای گاثها از زرتشت نیست.

سه- اصولا گاتها اوستا نیست.

فقط و فقط چند متن زیباست که منتسب به جناب زرتشت است.
نقل قول  
نويد01
Member
همه ادیان انسان را به سوی زندگی برتر از آنچه که دارند یا داشته اند هدایت می کند فقط ماییم که از آن ادیان به نفع منافع خودمان استفاده کرده و تفسیر می کنیم. هر دینی هم که نتواند بالاتر از شعور مردم زمانه باشد محکوم به فناست. زرتشت یکی از ادیانی است که چون بر پایه نیکی بنا شده است هیچ وقت کهنه نمی شود و قوانینش تغییر نمی یابد. همه محترمند.مگر اینکه خلافش ثابت شود.
نقل قول  
kian777
Member
سپــــــــــاس فــــــــراوان از کتابناک...

چشم به راه نسک های نوین...
نقل قول  
horrad
Member
قسمتهایی از گاتهای زرتشت:

<<چون پایه ی دین مزدیسنی بر راستی استوار است همیشه سودبخش است و از آنجایی که پایه ی دین دیو پرستی بر دروغ نهاده شده همیشه زیان بخش میباشد،از این رو من میخواهم مردم به پاک منشان بپیوندند و همبستگی خود را با دروغ پرستان بگسلانند.>>

<<به راستی کسانی از زمره ی سوشیانت ها و رهانندگان مردم جهان به شمار خواهند رفت که فرمان های مزدا و وظایف خود را با نیک منشی به جای آورند و بر ضد خشم وستم به پا خیزند و آن را در هم شکنند.>>

<<ای اهورامزدا،مرا از زمان فرارسیدن رستاخیز و روز واپسین و یا هنگام چیرگی راستی بر دروغ آگاه ساز. بی گمان چنین واقعه ی بزرگی ،نشانه ی رسایی زندگانی معنوی آدمیان است و چنین آگهی برای مردم جهان ،مژده ای بزرگ خواهد بود.>>

<<هر دانا و خردمندی باید دیگران را از پیآمد کردار نیک و بد آگاه سازد و بیآموزد که پایان کارهای زشت ،بدبختی و سرانجام کارهای نیک،خوشبختی است>>
نقل قول  

درج دیدگاه مختص اعضا است! برای ورود به حساب خود اینجا و برای عضویت اینجا کلیک کنید.


Powered by You