تاریخ تمدن - جلد ۵: رنسانس

تاریخ تمدن (The Story of Civilization) مجموعه‌ای یازده‌جلدی در حوزه تاریخ و فرهنگ جهان است که حاصل بیش از چهار دهه پژوهش و نگارش ویل دورانت و همسرش آریل دورانت است. این مجموعه که انتشار آن در سال ۱۹۳۵ با جلد نخست آغاز شد و در سال ۱۹۷۵ با جلد یازدهم به پایان رسید، تلاشی گسترده برای روایت تاریخ تمدن بشری از دوران باستان تا عصر ناپلئون است.
ویل دورانت، مورخ و فیلسوف آمریکایی، از جمله نویسندگانی بود که اعتقاد داشت تاریخ را نباید صرفاً مجموعه‌ای از جنگ‌ها، پادشاهان، حکومت‌ها و تاریخ وقوع رویدادها دانست. او می‌خواست نشان دهد انسان‌ها در طول تاریخ چگونه زندگی کرده‌اند، چه اندیشه‌هایی داشته‌اند، چگونه جوامع خود را سازمان داده‌اند و هنر، علم، فلسفه، دین، ادبیات و نهادهای اجتماعی چگونه شکل گرفته و تحول یافته‌اند.
جلد پنجم تاریخ تمدن با عنوان «رنسانس» به تاریخ و فرهنگ ایتالیا از سال ۱۳۰۴ تا ۱۵۷۶ میلادی اختصاص دارد و یکی از مهم‌ترین دوره‌های تحول فکری و هنری اروپا را بررسی می‌کند. کتاب ابتدا به ظهور اندیشه‌های انسان‌گرایانه و فعالیت‌های ادبی و هنری شخصیت‌هایی چون پترارک و بوکاچو می‌پردازد و سپس شکوفایی فلورانس در دوران خاندان مدیچی، به‌ویژه عصر لورنتسو مدیچی، را شرح می‌دهد. بخش‌های گسترده‌ای از کتاب به تحول نقاشی، مجسمه‌سازی، معماری، ادبیات و موسیقی و آثار هنرمندانی چون دوناتلو، بوتیچلی، لئوناردو داوینچی، میکل‌آنژ و رافائل اختصاص دارد. دورانت همچنین تاریخ شهرهایی چون میلان، ونیز، مانتوا، فرارا، رم و ناپل را بررسی می‌کند و در کنار دستاوردهای هنری، به تحولات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و اخلاقی ایتالیا، نقش کلیسا و پاپ‌ها، رقابت خاندان‌های قدرتمند و جنگ‌های ایتالیا می‌پردازد. کتاب در نهایت، افول تدریجی رنسانس ایتالیا و دگرگونی‌های فرهنگی و سیاسی این سرزمین را تا اواخر قرن شانزدهم روایت می‌کند.