ترانه های نیمروز: مجموعه ای از دوبیتی ها و تصنیف های سیستانی

از متن کتاب:
در این جُنگ تعداد چهارصد و شصت ترانه (دوبیتی) و هفت تصنیف سیستانی فراهم آمده است. البته این تصنیفها و ترانه ها «برگی از باغی است و از بسیارها تایی.» امید است نگارنده توفیق یابد در چاپهای بعد براین مجموعه بیفزاید. این مجموعه در حقیقت نمونه یی از ترانه های نیمروز را بدست می دهد.
این ترانه ها در شهرستان زابل (مرکز سیستان) و همچنین در چند قریه از ناحیه شیب آب و پشت آب از قبیل: دهکده های واسلان، خمک، لطف الله، کوه خواجه، قلعه رستم گردآوری شده است. ترانه ها (دوبیتیها) بر اساس آخرین حرف مصراع دوم بیت اول بترتیب حروف الفبای فارسی مرتب و شماره گذاری شده است. ضبط صحیح و معنی واژه ها و برگردانده هر مصراع که دریافت معنی آن مشکل بنظر رسیده به زبان قلم در ذیل صفحه آمده است.
وزن ترانه های سیستانی همان بحر معروف هزج است که شمس قیس در کتاب المعجم آنرا بسیار ستوده است . عده یی این وزن را از اصیل ترین اوزان شعر فارسی می دانند. هریک از ترانه های (دوبیتیها) سیستانی از چهار مصراع تشکیل شده است. قافیه در این ترانه ها بدین ترتیب است که گاه هر چهار مصراع دارای قافیه واحدی است و گاه فقط سه مصراع آن یعنی مصراع اول و دوم و چهارم قافیه یی واحد دارد و مصراع سوم آزاد است. شکل دیگر، آنست که هر بیت برای خود قافیه یی جداگانه دارد. یعنی دو مصراع هر بیت قافیه یی مخصوص بخود دارد (مانند قافیه در قالب مثنوی) گاهی در قافیه کردن کلمات حروفی که مخرج آنها نزدیک می باشد قافیه شده است و گاه اساس قافیه را هموزنی دو کلمه تشکیل می دهد و حروف قافیه مراعات نمی شود...