تزوکات تیموری - فارسی، انگلیسی

تَزوکات تیموری، کتابی تاریخی به فارسی منتسب به تیمور گورکانی و تحریر ابوطالب حسینی تربتی است. تزوک یا تزوکات بخش‌های اول و دوم کتاب واقعات تیموری یا ملفوظات تیموری، منسوب به تیمور، است. تزوکات تیموری اثر ابوطالب حسینی تربتی، معروف به عریضی، مردی خراسانی از نیمه اول سده ۱۱ ق/ ۱۷ م که هیچ اطلاعی درباره او در دست نیست، جز این که کتابی منسوب به امیر تیمور گورکانی را از ترکی جغتایی به فارسی برگردانده است. این کتاب که به ملفوظات تیمور یا واقعات تیموری شهرت یافته، شامل شرح زندگی و آراء و اندیشه‌های سیاسی و نظامی سردودمان گورکانیان است که به ادعای ابوطالب، اصل آن را خود امیر تیمور (حک ۷۷۱- ۸۰۷ ق/ ۱۳۶۹- ۱۴۰۴ م) انتشار کرده است. مولف تزوکات، آن را به دو بخش تقسیم نموده که در مقالت اول که عنوان آن تدبیرات و کنکاش هاست، به صیغه اول به شرح رویدادهای زندگی خویش پرداخته است.در بخش دوم، سخن از دستورالعمل تزوکات برای امور سلطنت است. این دستورالعمل مشتمل بر دوازده امر است. از جمله رواج دین خدا و تقویت شریعت محمدی، جلب رضایت مردم با عدالت و انصاف ، احترام به سادات ،علماء ،مشایخ و عقلاء.
اصل کتاب ملفوظات تیموری، به ادعای ابوطالب، حاوی یادداشت‌های امیرتیمور از رویدادهای زندگی او از آغاز تا هنگام مرگ است که یا شخصا نوشته یا دبیران دربارش آن یادداشت‌ها را زیر نظر مستقیم وی، به صورت کتابی نوشته‌اند. به دنبال این زندگی نامه، بخش دیگری به نام تزک یا تزوکات (بنیادها، تدابیر، طرح‌ها یا اندیشه‌ها) آمده که در بردانده آراء و سیاست‌های تیمور درباره شیوه ملک گیری و ملک داری است که ظاهرا آن را برای استفاده اولاد و جانشینش تقریر کرده است. در بعضی مآخذ و کتاب شناسی‌ها، به همه کتاب (زندگی نامه و تزوکات)، تزوکات تیموری اطلاق کرده‌اند، در صورتی که «تزوکات» واقعا بخشی یا ضمیمه‌ای از ملفوظات تیموری بوده است.