مقاله
کارا کتاب

عبید زاکانی

عبید زاکانی

معرفی

عبید زاکانی نام اصلی خواجه نظام‌الدین عبیدالله زاکانی زمینه کاری شاعر و نویسنده زادروز 701 هجری قمری توابع قزوین مرگ ۷۷۲ ه.ق ذکر شده اصفهان یا بغداد ملیت ایرانی پرچم ایران محل زندگی قزوین، بغداد در زمان حکومت شاه شیخ ابواسحق اینجو شاه شجاع مظفری لقب ارباب الصدور سال‌های نویسندگی قرن هشتم هجری قمری سبک نوشتاری طنزپرداز تخلص عبید خواجه نظام‌الدین عبیدالله زاکانی معروف به عبید زاکانی شاعر و نویسندهٔ طنزپرداز فارسی‌زبان قرن هشتم هجری است که طبق قراین موجود در اواخر قرن هفتم یا اوایل قرن هشتم ه.ق. در یکی از توابع قزوین چشم به جهان گشود. علت مشهور بودن او به زاکانی نسبت داشتن او به خاندان زاکان است که این خاندان تیره‌ای از «عرب بنی خفاجه» بودند که بعد از مهاجرت به ایران به نزدیکی رزن از توابع قزوین در تقسیم بندی گذشته وهمدان درتقسیم بندی کنونی رفتند ودر آن ناحیه ساکن شدند.وی درقزوین به دانش اندوزی پرداخته ودراین شهرپرورش یافته وتاپایان عمردراین شهربود. در این خاندان دو شعبه از دیگران مشهورتر بودند، شعبه‌ی یکم که به گفته‌ی حمدالله مستوفی (معاصر و همشهری عبید) اهل دانش‌های معقول و منقول بودند و شعبه‌ی دوم که این مورخ آنها را ارباب الصدور (یعنی وزیران و دیوانیان) می‌نامد. حمدالله مستوفی، عبید را نظام‌الدین عبیدالله زاکانی یاد می‌کند و او را از شعبه‌ی دوم می‌داند. با این همه اطلاع دقیقی از مقام صدارت یا وزارت برای عبید در دست نیست و همین‌قدر می‌دانیم که در دستگاه پادشاهان فردی محترم بوده. بنا به گفتهٔ تاریخ نویسان عبید در طول حیات خود لقب‌هایی را از امراء و حکام زمان خود گرفته‌است. و اشعار خوب و رسائل بی‌نظیری دارد. عباس اقبال در مقدمه دیوان عبید می‌نویسد: از شرح حال و وقایع زندگانی عبید زاکانی اطلاع مفصل در دست نیست. اطّلاعات ما در این باب منحصر است به معلوماتی که حمدالله مستوفی معاصر و همشهری قزوینی عبید و پس از او دولتشاه سمرقندی در تذکره خود، تألیف شده در قرن ۸۹۲ ه.ق.، در ضمن شرحی مخلوط به افسانه در باب او به دست داده و مؤلف ریاض العلماء در باب بعضی از تألیفات او ذکر کرده‌است. معلومات دیگری نیز از اشعار و مؤلفات عبید به‌دست می‌آید. از مختصری که مؤلف تاریخ گزیده راجع به عبید نوشته‌است، مطالب زیر استنباط می‌شود: ۱- اینکه او از جمله صدور وزرا بوده، ولی در هیچ منبعی به آن اشاره نشده‌است. ۲- نام شخص شاعر نظام الدین بوده‌است، در صورتی که در ابتدای غالب نسخ کلیات و در مقدمه‌هایی که بر آن نوشته‌اند وی را نجم الدین عبید زاکانی یاد کرده‌اند. ۳- نام شخصی شاعر عبیدالله و عبید تخلص شعری او است. خود او نیز در تخلص یکی از غزلهای خود می‌گوید: گر کنی با دیگران جور و جفا با عبیدالله زاکانی مکن ۴- عبید در هنگام تألیف تاریخ گزیده که قریب چهل سال پیش از مرگ اوست به اشعار خوب و رسائل بی نظیر خود شهرت داشته‌است. در تذکره دولتشاه سمرقندی چند حکایت راجع به عبید و مشاعرات او با جهان خاتون شاعره و سلمان ساوجی و ذکر تألیفی از او به‌نام شاه شیخ ابواسحاق در علم معانی و بیان و غیره هست. عبید در تألیفات خود از چندین تن از پادشاهان و معاصران خود مانند خواجه علاءالدین محمد، شاه شیخ ابوالحسن اینجو، رکن الدین عبدالملک وزیر سلطان اویس و شاه شجاع مظفری را یاد کرده‌است. وی از نوابغ بزرگان است. می‌توان او را تا یک اندازه شبیه به نویسنده بزرگ فرانسوی ولتر دانست. وفات عبید زاکانی را تقی الدین کاشی در تذکره خود سال ۷۷۲ دانسته و صادق اصفهانی در کتاب شاهد صادق آن را ذیل وقایع سال ۷۷۱ آورده‌است. امر مسلم این که عبید تا اواخر سال ۷۶۸ ه.ق. هنوز حیات داشته‌است.... و به نحو قطع و یقین وفات او بین سنوات ۷۶۸ و ۷۶۹ و یا ۷۷۲ رخ داده‌است از تألیفاتی که از او باقی است معلوم است که بیشتر منظور او انتقاد اوضاع زمان به زبان هزل و طیبت بوده‌است. مجموع اشعار جدی که از او باقی‌است و در کلیات به طبع رسیده‌است از ۳۰۰۰ بیت تجاوز نمی‌کنند. طنز عبید صرفنظر از این‌که عبید شاعر بوده‌است، همگان نام او را با طنز و هزل عجین و اغلب عامه او را به لطایفش می‌شناسند. در این میان منظومه موش و گربه شهرت بسیار داشته و ریش نامه و صد پند از همه لطیف ترند. مانند بسیاری از طنزپردازان متقدم مانند سعدی شیرازی، طنز و هزل به یکسان در لطایف او راه یافته‌است.[۵] دیوان لطایف او شامل بخش‌های زیر است: رسالهٔ اخلاق الاشراف ریش نامه صد پند ترجیع بند ج... تضمینات و قطعات رباعیات رسالهٔ دلگشا تعریفات ملا دو پیاز منظومه موش و گربه منظومه سنگتراش رسالهٔ تعریفات ملا دو پیازه

دوست دارم
نام واقعی: خواجه نظام‌الدین عبیدالله زاکانی
تاریخ تولد:
محل تولد:
جنسیت: مرد
وب سایت:
فعالیت: نویسنده
ژانر: طنز
تاریخ درگذشت:

معرفی کتاب

آیا کتابی را می‌شناسید که در کتابناک موجود است اما در اینجا فهرست نشده؟
لینک کتاب:
نوع ارتباط:

کتاب‌های محبوب

30214 دریافت
12616 دریافت
6341 دریافت
صفحه (2): « < 1 2 
شرح نزولیصعودی تاریخ نزولیصعودی دریافت نزولیصعودی امتیاز نزولیصعودی حجم

صد پند

. حق تکثیر: نشریه‌ی فرهنگ ایران زمین - 1350 - شماره 18 - (صفحات 61 تا 85)

۲۴.۰۱.۱۳۹۳, ۰۱:۰۹
1475
4.89 از 6
(27 رای)
586,45 کیلوبایت

منتخباتی از آثار عبید زاکانی

. منتخباتی از آثار عبید زاکانی از روی نسخه‌ی خطی مورخ ۸۶۸ هجری حق تکثیر: نشریه‌ی فره..

۱۰.۰۲.۱۳۹۳, ۰۲:۴۸
1104
5.05 از 6
(21 رای)
1,21 مگابایت

موش و گربه: دو زبانه

ترجمه شعر: مسعود فرزاد / ترجمه مقدمه: مسعود خیام / ترجمه قصه: مانی پرچم به کوشش: مسعود خیام..

۲۷.۰۷.۱۳۹۲, ۱۵:۰۵
1558
5.47 از 6
(19 رای)
441,95 کیلوبایت

اخلاق الاشراف

تص‍ح‍ی‍ح‌ و ت‍وض‍ی‍ح‌ : ع‍ل‍ی‌اص‍غ‍ر ح‍ل‍ب‍ی‌ تعداد صفحات : 254 برای معرفی کت..

۲۰.۰۶.۱۳۹۲, ۱۲:۲۳
5.5 از 6
(18 رای)

موش و گربه

خواجه نظام‌الدین عبیدالله زاکانی معروف به عبید زاکانی شاعر و نویسنده طنزپرداز فارسی‌ز..

۱۴.۰۴.۱۳۹۲, ۰۰:۳۵
6341
5.43 از 6
(40 رای)
7,50 مگابایت

هجویات و هزلیات

متن کامل چاپ سال 1347 (نایاب) شامل کتاب های : موش و گربه - اخلاق الاشراف - رساله دلگشا - رساله..

۲۴.۰۹.۱۳۹۰, ۱۰:۲۲
30214
5.25 از 6
(81 رای)
5,75 مگابایت

حکایاتی از عبید زاکانی

شامل 116 حکایت کوتاه

۲۷.۰۹.۱۳۸۹, ۱۱:۵۸
1229
4.97 از 6
(30 رای)
110,32 کیلوبایت

کلیات عبید زاکانی

شامل قطعات، غزلیات، مثنویات، رباعیات و لطایف تعداد صفحات: 367 دارای هزلیات و غزلیات و م..

۰۳.۰۵.۱۳۸۹, ۰۹:۴۳
25393
5.2 از 6
(353 رای)
4,33 مگابایت

درباره وی: هزل تعلیم است

پژوهشی در طنز آمیخته به هزل (رساله صد پند.مذهب مختار.رساله دلگشاو دیوان ایرج میرزا) وحی..

۲۲.۰۸.۱۳۸۸, ۱۷:۲۳
842
4.37 از 6
(106 رای)
1,15 مگابایت

رساله دلگشا دارای نسخه موبایل

رساله‌ی دلگشا نوشته‌ی مولانا عبید زاکانی یکی از مشهورترین آثار طنزآمیز ادبیات فارسی ..

۳۰.۰۷.۱۳۸۸, ۲۰:۵۳
12616
5.19 از 6
(505 رای)
2,56 مگابایت
صفحه (2): « < 1 2 



Powered by You