تهافت الفلاسفه

عالی بود......تشکر

اثر عمده ی امام غزالی که از لحاظ احتواء بر مقاصد و معارف قوم با تصوف ارتباط دارد کتاب احیاء علوم الدین است که در عین حال مهترین و مفصلترین اثر امام غزالی نیز هست. درین کتاب نویسنده، معارف صوفیه را در مقابل علوم بیحاصل فقهاء، و اهل کلام احیاء می کرد و بدینگونه با پیوند بین طریقت و شریعت هم شریعت را قدرت و عمیقی بیشتر می داد و هم طریقت را رواج و مقبولیت می بخشید. احیاء العلوم مشتمل است بر چهار ربع، و هر ربع، هم مشتمل بر ده کتاب است و این طرز تقسیم کتاب به ارباع چهار گانه در واقع تقلیدی است از طرز تبویب مسائل در فقه و پیداست که غزالی با اقدام به تصنیف این کتاب نظر به بیان این نکته دارد که در مقابل فقه رسمی و ظاهری، نوعی فقه مربوط به عادات و معاملات باطنی عرضه دارد. اسم دیگر احیاء فقه القلوب است. ربع اول عبادات ربع دوم عادات ربع سوم مهلکات و اخرین ربع منجیات است در واقع در سه ربع قبلی غزالی به دین اسلام می پردازد و در مورد اسلام از فقه واصول گرفته تا غیره بحث می کند اما در ربع چهار یعنی منجیات طریق نیل به نجات و مراحل سلوک روحانی را که در اجتناب از مهلکات، بررسی می کند.
هر کس که احیاء غزالی را ببیند و به مضامین آن دقت کند به بزرگی نویسنده آن در همه ضمینه ها علوم رسمی پی می برد در همین جاست که کوربن: می گوید بی هیچ مبالغه ای می توان به آسانی تصدق کرد که این خراسانی، از نیرومند ترین شخصیتها و منسجم ترین اندیشمندانی بوده است که در اسلام ظاهر شده اند.
بد به حال ما که حتما بزرگان خارجی باید در مورد بزرگان ما نظر دهند و ما خودمان فقط دنبال نقادی از این بزرگ اسلام می گردیم و می خواهیم بزرگی آن را در جهان و اسلام کوتاه و حتی نابود کنیم.
غزالی شخصیتی بود که تا مدتها در جهان غرب ناشناخته بود ولی به تازگی متفکران غربی به او توجه کرده اند و او را به حق یکی از بزگترین متفکران جهان اسلام دانستند.

نقل قول:
Amir Fazel Amir عزیز
شما از این شاخه به آن شاخه نپرید قابل ذکر است بنده با مطالعه تاریخ و باستان شناسی فلسفه را تکمیل نموده و در این راه استخوانها از من ترکیده است شما قبلاً ادعای فیلسوفی می کردید بعد از اینکه دیدید در این راه موفق نمی شوید رو به تاریخ آوردید قابل ذکر است فیلسوفی که تاریخ و باستان شناسی نداند نمی تواند ادعای فیلسوفی کند زیرا این تحقیقات در موازات هم بوده و مقابل هم نمی باشند بنده جهت رسیدن به حقیقتهای وجودی در ملل و افکار و اندیشه ها در دنیا هزاران جلد کتاب فلسفی و تاریخی که آوردن نام آنها در این عریضه کوتاه مجال نبوده و صرف نظر می شود که فقط یکی از آنها مربوط به طبری بوده و بقیه که شامل دانشمندان داخلی و خارجی بوده که بدلیل کثرت اسامی آنها و فرصت کم نمی توان نام همه را عنوان نمود ولی در صورت تمایل می توانم نام تعدادی از آنها را به اطلاع شما و سایر دوستان برسانم
به درود در فرصت دیگر

من هیچ گاه ادعایی در این علم ندارم این علم درایایی جوشان است که فرااز درک هم من و هم شما است ولی وقتی می بینم بعضی ها ادعایی در این ضمینه می کنند که از آن بی اطلاع هستند خونم به جوش می آید و انگی را به بزرگترین عالم و فیلسوف اسلام می زنند دیگر نمی توانم بایستم شما فکر می کنید که بنده اصلا در این علم غور نکردام و همین طوری برای دل خوشی دارم با شما جدل می کنم و اصلا یه احتمال اندک نمیدهید که شاید ایشان در این مسائل صاحب نظر باشند و چندین کتاب حالا حتی اندک در این ضمینه خوانده باشد و حتی نگفتید که در کجای سخنانم سست است و به دور از عقل و منطق و شروع به کپی اسنادی اوردی که اصلا خودت خوانده ای یا نه به هر حال این از سخنان زیاد است ولی دفعه بعدی که آمدین خوشحال می شوم که اشتباهات من را بگویید و بعد اسناد و مدارک بیاورید تا حداقل بهمیم شما با کجای بحث مخالف هستی و می خواهی از کدام برهان استفاده کنی

دوست گرامی جناب پیلتون ولی شما هم که این حرفها رو می زنید مشخص است که از تاریخ بی اطلاع هستیند برو تاریخ طبری رو بخون آنجا هم امده که در قبل از اسلام مراسم حج بوده حتی سنگ زدن به یک شی بوده نماز بوده و حتی عرب ها روزه نیز می گرفتن لطفا تاریخ رو بخونید تاریخ را برای ما نوشته اند انقدر چیزهایی در درون ان است که هیچ کس اطلاعی از آن ندارد این را بگویم عزیز امام غزالی در دورانی که خود آن را دوران جاهلیت خودش می دونسته به کلام و فقه وفلسفه پرداخته به طوری که حتی فلسفه را بهتر از فیلسوفها می دونسته و درجاههایی که واقعا فلسفه ایراد داشته ایراد گرفته و همه می دونن که با فلسفه همه چیز را نمی شود اثبات کرد

ادامه 13
پروفسور کریستیان بارتلمه خاور شناس آلمانی ضمن ایراد یک سخنرانی جالبی در جشن تأسیس ((فرهنگستان علوم هایدلبرگ )) در تاریخ ۱۱ ماه مه سال ۱۹۲۴ چنین گفته است :
((مغرب زمین بخسرو انوشیروان دین فراوان دارد . وی دستور داد که آثار فلسفه و دانشمندان یونانی را بزبان رسمی امپراطوری ساسانی یعنی بزبان فرس میانه ترجمه کنند . این ترجمه‌ها چند قرن بعد دوباره بزبان عربی ترجمه شده و همین ترجمه‌ها بودند که اساس شکفتگی علم در اسپانیا هنگام تسلط اعراب گشته و از آنجا نیز غالبا بواسطه دانشمندان یهودی، سایر اقوام اروپائی را تحت نفوذ خود قرار دادند)) .
راجع به اهمیت علوم عقلی و فلسفه و وسعت دامنه آن در زمان ساسانیان عبدالرحمن بن خلدون در کتاب ((العلوم العقلیه و اصنافها )) شرحی دارد که ترجمه آن چنین است :
((و بدان که مابین اممی که اخبار و تواریخ احوال ایشان بما رسیده است اقوامی که از همه بیشتر بعلوم عقلیه توجه نموده‌اند همانا دو قوم بزرگ قبل از اسلام یعنی ایرانیان و یونانیان بوده‌اند، اما ایرانیان اهمیت این علوم عقلیه نزد ایشان بغایت از این بوده است و دامنه آن بغایت وسیع و بمناسبت عظمت و فخامت دولت ایشان و طول مدت سلطنت آنان ، و گویندکه این علوم یونانیان از جانب ایرانیان منتقل شده است . ))
((وقتی که اسکندر دارا را بکشت و سلطنت کیانیان را منقرض نمود و بر کتب و علوم ایرانیان که از حد حصر بیرون بود استیلا یافت و وقتی که مملکت ایران (بدست عرب) مفتوح گردید کتب بسیاری در آن سرزمین بدست ایشان افتاد سعدبن ابی وقاص (سردار لشکر عرب) بعمر بن الخطاب در خصوص آن کتب نامه نوشت و در ترجمه نمودن آن کتب برای مسلمانان رخصت طلبید عمر به او نوشت که آن کتب را در آب افکنید . اگر آنچه در آنهاست راهنمایی است