مقاله
کارا کتاب

شاهدبازی در ادبیات فارسی

دارای امتیاز 5 از 6 در کتابناک با مجموع 1040 رای
شاهدبازی در ادبیات فارسی
نویسنده:
شاهدبازی به استناد متون موجود، حداقل هزار و اندی سال در ایران سابقه دارد و لذا بعنوان یک پدیده اجتماعی دیرسال، سزاوار تحقیق و برسی است. این تحقیق که ظاهرا اولین تحقیق و برسی در این باره است، اولا فقط برمبنای متون ادبی است (که درضمن مهمترین اسناد در این زمینه هستند) و ثانیا مبتنی بر اختصار است و ثالثا جهت پرهیز از اطناب درهر مورد به ذکر چند مورد بسنده کرده ایم وگرنه حجم این کتاب به چندین برابر میرسید.
"شاهد بازی در ادبیات فارسی" در سال 1381 منتشر، و در همان سال توقیف و جمع آوری شد. کتابی جسور و جدید، که در شکستن تابوهای ایرانی همتا ندارد. خود "شمیسا" در مقدمه ی کتاب می گوید: « عجیب است که با این گستردگی مطلب در ادبیات و تاریخ ما تاکنون نوشته ی مستقلی در این باب فراهم نیامده است. شاید علت قبحی است که در این موضوع است. این کتاب هم ممکن است به مذاق عده یی خوشایند نباشد اما چه می توان کرد؟ » و کتاب به مذاق عده یی خوشایند نیامد و توقیفش کردند.
همان گونه که از نام کتاب و نقاشی ی روی جلد آن پیداست،همجنس گرایی – مردانه – در ادبیات فارسی موضوع پژوهش این کتاب است. خود می گوید: «اساسأ ادبیات غنایی فارسی به یک اعتبار ادبیات همجنس گرایی است. در این که معشوق شعر سبک خراسانی و مکتب وقوع در دوره تیموری، مرد است شکی نیست. اما ممکن است خواننده غیر حرفه یی در مورد ادبیات سبک عراقی مثلأ غزلیات امثال سعدی و حافظ دچار شک و تردید باشد. اما حدود نصف اشعار این بزرگان هم صراحت دارد که در باب معشوق مذکر است زیرا در آن ها آشکارا از واژه های پسر و اَمرد و خط عذرا و سبزۀ ریش و این گونه مسائل سخن رفته است. اما بخش اعظم آن نصف باقی مانده هم در مورد معشوق مذکر است منتها خاصیت زبان فارسی طوری است که مثلأ به علت عدم وجود افعال و ضمایر مذکر و مؤنث ایجاد شبهه می کند. باید دانست که مسائلی چون رقص و زلف و خال و خدّ و قد و دامن و تیرنگاه و ساقیگری و امثال این ها که امروزه به نظر می رسد در مورد زنان است در قدیم مربوط به مردان هم می شده است. بدین ترتیب فقط بخش کمی از اشعار قدماست که می توان در آن ها به ضرس قاطع معشوق را مؤنث قلمداد کرد.»
"شمیسا" اولین محققی ست که در این باره به چاپ پژوهش هایش می پردازد. چاپ این کتاب نه تنها برای حکومت که برای بسیاری از پژوهشگران متعصب و عرفا و دراویش ایرانی هم گران آمد.
صوفیان پسرهای نوبالغ را کنار خود می نشاندندو از دیدن روی آن ها حظ می بردند. این کار خود را شاهد بازی نام گذاشتند که یعنی در روی زیبایی که خدا آفریده جلوه ای از او می بینیم. که این کار هنوز هم در برخی نقاط در جریان است. نام کتاب برگرفته از این سخن است.
شایان توجه است که قصد نویسنده فقط تبیین علمی یک پدیده اجتماعی و توضیح سیر تاریخی آن بوده است ولاغیر لیکن متاسفانه برخی از نمونه هایی که مجبور بودیم از عبید زاکانی یا رستم الحکما یا ایرج میرزا به دست بدهیم مشتمل بر الفاظ رکیک است و حذف آنها هم ممکن نبود چون به تمامیت علمی کتاب لطمه میخورد. لذا خوانندگان نباید در این زمینه نویسنده را مقصر بدانند.
این کتاب در سال 1381 به چاپ رسید و بعدا از کتاب فروشی ها جمع آوری گردید!! هرچند بعدها بارها به صورت زیرزمینی تجدید چاپ شد... این مجموعه در واقع تحقیقی است که ابتدا در خارج از کشور چاپ شده است و بعدها به صورت کتاب در داخل ایران به چاپ رسیده است.

کتاب شامل هشت فصل است که ابتدا به بررسی تاریخچه نظربازی در فرهنگ های مختلف و سپس به کندوکاو شعر فارسی از دوره غزنویان تا دوره پهلوی می پردازد. مهم ترین نکته مثبت کتاب آن است که از قضاوت خودداری کرده و به طور مثال نظر عرفای مختلف اسلامی را چه موافق و چه مخالف در کنار یکدیگر نقل می کند. از دیگر مزایای کتاب ساده بودن زبان آن می باشد که مطالعه را برای دانشجویان و حتی عوام ممکن می سازد. شاید مهم ترین وجهه ای که این کتاب را ممتاز می کند همان بکر بودن موضوع مورد بررسی و عدم وجود تحقیقات مشابه است.

این مجموعه آغاز باب شدن شاهدبازی را از دو سو می داند:
یونانیان در غرب که به نوعی مروّج عشق افلاطونی و بدون تماس جنسی بودند و دیگری ترکان غزنوی که به این رابطه حالتی کاملا زمینی داده بودند. مطمئنا شاهد بازی که در نزد عرفای ما یافت می شود به سمت فلسفه یونانیان گرایش دارد.

البته شهرنوش پارسی پور و چند نویسنده دیگر نقدهایی را نیز بر این مجموعه وارد می دانند. به طور مثال از وجود افسانه هایی در آسیای غربی باستان (مثل حماسه گیل گامش) سخن به میان می آوردند که از نگاه شمیسا دور مانده است و ریشه این قضیه را بیشتر در خود ایران باستان جستجو می کنند. در این راه حتی از میتراییسم و اسطوره های مذهبی نیز مثال هایی را ذکر می کنند.
در هر صورت خواندن این مجموعه برای هر محقق شعر فارسی توصیه می شود چون گذشته از اطلاعات تبارشناسانه ای که به مخاطب ارائه می دهد به نوعی بسیاری از کلیشه ها و زیرساخت های فکری ما را زیر سؤال برده و فرصتی را برای تاویلی دوباره و نگاهی نو به ادبیات غنی فارسی فراهم می آورد.
نویسنده ی کتاب درمورد ریشه یابی مسأله ی همجنس گرایی بیش از حد به اردوهای جنگی ترکان آسیای شرقی می پردازد. در ضمن سخن گفتن از همجنس گرایی در اوستا که قدیمی ترین متن به یک زبان ایرانی است، حاکی از این است که وجود این امر در ایران بسیار کهن تر از آشنایی ایرانیان با افکار یونانی و یا هجوم ترکان است.

حق نشر آزاد

● برای آگاهی یافتن از چگونگی مطالعه این کتاب، ویکی کتابناک را ببینید.

» توسط: Hamid در تاریخ ۱۳۸۷/۰۴/۰۲
» حجم: 4.99 مگابایت؛ زمان لازم برای دریافت 12 دقیقه و 27 ثانیه با Dial-up
» نوع فایل کتاب: PDF
» تعداد صفحات: 269
» مجموع دریافتها:
» موردعلاقه 187 و موردتنفر 23 عضو

اشعار کلاسیک پژوهش پژوهش در شعر پارسی حافظ سعدی سوزنی سمرقندی سیروس شمیسا شاهد بازی لعاب زن مغ بچه وحشی بافقی همجنس گرایی

» کتابناکهای مرتبط:
شیراز
چارده روایت
پژوهشی در منش ملی و منش پارسایی در ایران


امتیاز دهید
  • اگر امتیاز "6" بدهید به فهرست کتابناکهای مورد علاقه شما افزوده میشود
  • اگر امتیاز "1" بدهید به فهرست کتابناکهای مورد تنفر شما افزوده میشود
به اشتراک بگذارید

امتیاز دهید!


آگهی ها

پاسخنگارش دیدگاه
farhad 1989
Member
کتاب با این که ساختار و نثر جالبی دارد.اما از نظر علمی ضعیف است.بحث ها از منابع محدود و بدون تحلیل منبع استخراج شده اند
به طور مثال در بخش احمد غزالی تنها منبع نویسنده محترم تلبیس ابلیس ابن جوزی است.او همه مباحثی که مخالف نظر ابن جوزی است را دفاع جانبدارانه از غزالی دانسته است.در صورتی که ابن جوزی.فقیه حنبلی از بزرگترین مخالفان تصوف در زمان خود بوده است.
نقل قول  
niiinuuu
Member
یکی گفته: بیچاره سیروس شمیسا برا نوشتن این کتاب زندانم رفت بمیرم برا استاد خوبم.

این ادعا خالی بندیه. قضیه کشیده شدن پای این استاد خوب شما به کلانتری سعادت اباد دعوا با یکی از همسایه هاشه. اونم سر جای پارکینگ. داستانش طولانیه و بیمزه و لازم نیست توضیح بدم چی شد. فقط بدونیم که دعوا سر همونی بود که گفتم. البته بدخلقی این استاد خوب تا حالا چند بار کار دستش داده.

یه بارم سر تقاطع میخ چی (سعادت اباد) همین استاد ادبیات به خاطر بددهنی از دست یه راننده شرکت واحد یه شکم سیر کتک خورد. وقتی رسید دانشگاه (علامه طباطبایی- خیابون یگانه سعادت اباد) لباس مباساش خاک و خلی بود.

همچین توضیح و تشریح میکرد کتک خوردنشو که انگار رستمه و از جنگ با دیو سفید برگشته.

خلاصه این که بعضیا اوسای جو دادن ان. لازم نیس برا اوسا بمیری. زندگیتو بکن جانم.
نقل قول  
es999
Member
سلام بر همه ی دوستان کتابناکی
من کتاب رو خوندم بعد نظرات دوستان رو
اول یه نکته بگم که دوست عزیزم iran123qwe املای کلمات رو درست بنویس :"به نظر بنده هیج بیتی بیان سربح نظر شاعر نیست"
"صریح" و نه "سریح"
نکته بعدی اینکه در نظرات دوستان می دیدم که گاها خرده گرفته بودن به شاعران بزرگ به خاطر این مساله شاهد بازی اما عزیزانم نکته ایی که هست اینه که اگر دقت میکردید عموما عشق مرد به مرد رو از جنس عشق آسمانی و نه از روی هوس در نظر می گرفتند (اشاره به نظر فلاسفه یونان) یعنی اینکه به خاطر سود تولید نسل نبوده و فقط عشق خالص بدون هوس بوده!
حالا بیایم نقد منصفانه انجام بدیم به نظر عاقلانه تره؛یعنی اینکه این نکته رو از یاد نبریم که شاعران چون سعدی و حافظ و ... مثل ما آدم بودن بنابراین از جنس ما هستند،یعنی تمایلات جنسی دارند این نکته ی اول، نکته بعدی اینکه هر پدیده اجتماعی رو باید در زمان خودش بررسی کرد یعنی اینکه برهه ایی از زمان بوده که عشق مرد به مرد در فرهنگ ایرانی یک رفتار و حرکت غیر اخلاقی محسوب نمیشده و مثل امروز نبوده که کاری ناپسند و زشت و غیراخلاقی باشه حالا با گذر زمان و تقویت فرهنگ عمومی نسبت به زن و تغییر دیدگاهی که نسبت به زن شده این کار (شاهد بازی) منسوخ شده و مورد مذمت است.
حرفایی موند که الان فرصت بحثش نیست ان شا الله فرصت بود دوباره بهتون سر میزنم
نقل قول  
صدای شیعه
Member
بیچاره سیروس شمیسا برا نوشتن این کتاب زندانم رفت بمیرم برا استاد خوبم.
در صورتی که مطالب این کتاب غیر قابل انکار است به هر حال تو جوامع مختلف گرایش به همجنس اون موقعام بوده اتفاقا به خاطر برخی مسائا اجتماعی بشترم بوده این یه حقیقتیه با انکار تاریخ مسأله از بین نمیره مختص جامعۀ ما هم نیست تو شاعران عربم این موضوع رواج داشت. اصلا یکی از موتیف‌های شعر کلاسیک فارسی و عربی و ... وصف غلامان شاهدان شوخ و شنگ(ترگل و ورگل که نوع ترک آن هم معروف بود) بوده است.
نقل قول  
tabo
Member
کتاب فوق از چند جهت دارای اهمیت است
1- کتابیست تحقیقی در مورد روانشناسی شعرای بزرگ ایرانی2- تاریخچه شاهد بازی و سیر تکاملی آن را بیان میکند
از جهتی ما که از ابتدا حافظ سعدی و ... شعرا را با نگاه دیگری میشناسیم شاید دانستن بعضی حقایق از زندگی شخصی و اوضاع اجتماعی آن برای ما خوش نباشد
بهر حال این یک کتاب تحقیقی بر اساس تاریخ و مستندات است و آقای دکتر شمیسا هم که از استادان معاصر جامعه ماست
نقل قول  
iran123qwe
Member
شعر همواره با استعاره و تشبه همراهه.
به نظر بنده هیج بیتی بیان سربح نظر شاعر نیست شاید هم باشه اما کسی نمیتونه بگه منظوره شاعر جیه مگر خودش باقیش نظر به رای کردنه
اما سعدی و حافظ استادان بزرگی درشعر هستن اما عارف نبودن این خیلی مهمه
اگر شعرهاشون تاریخ داشت میشد نقطه صعود و نزول فکریشون رو در زنگیشون تشخیص داد
با ادب ترین شاعر ایران فردوسی هست و بس و گفته اند ادب مومن بالاترین ادب هاست
سعدی و حافظ زبان تیزی داشتن مشخصه از موقعیتشون برای حمله به مردم استفاده میکردندجون شاعرهم بودن همیشه مردم حق رو به اینا میدادن
وگرنه کدوم مسلمونی شراب میخوره که حافظ میخورده(میخورده)اینا مسلمون کامل هم نبود جه سنی باشن جه شیعه
حافظ یک جاگفته قران را از حفظ در14 روایت میخانم اما هزار جاگفته شراب خوار است ما باید واقع بین باشیم اگه یک جا که گفته قران خوان است خیلی نکته خوبیه اما هزارجاشراب خوری کرده پس این بسیارقوی تره که اون مسلمان هم نبوده به اون معنی.نه اینکه مسلمان میبود خوب بوده نه من این نظر رو ندارم اما انسان حقیقت طلب و عادل و پاک سرشتی هم نبوده
نقل قول  
mahin2951
Member
با عرض سلام و ادب خدمت مدیر محترم و دانشی صفحه کتابناک. جناب مدیر!ضمن تشکر از جناب عالی به خاطر ارایة کتب ارزشمند، خواهش می کنم کتاب نگاهی به شاه را برای دانلود آزاد در این صفحه بگذارید. استاد میلانی بشارت دادند که در این صفحه میشه دانلود کرد ولی متأسفانه من هر چه سعی کردم نشد. لطفا یاری کنید. سپاسمند شما
نقل قول  
sahar2150
Member
دانستن این چیزها ازجهتی خوبه ولی ازجهت دیگه خیلی بده دیدگاه آدمو نسبت به خیلی ازشعرهای بزرگان زبان فارسی عوض می کنه
نقل قول  
behzadaho
Member VIP
نویسنده کتاب خواسته است مثلابه نوعی ژست رئال و بی ظرف داشته باشد اما نتیجه کار بسیار سخیف

از کار در آمده است. وآن شمیسای نبست که شعر سهراب را توضیح وتفسیر میکند. همچنین از داستان یک روح(تفسیر از بوف کور)

بسیار فاصله دارد.
نقل قول  
simin
ناظر VIP
نقل قول از gothic:
بابا دانلودش کو !!


کاربر گرامی در حال حاضر کتاب ها از سوی مسئولان سایت در حال بررسی است تا پس از تایید و بررسی حق نشر ، لینک دریافت آن فعال گردد. لذا انجام درست این مرحله ، صبر شما عزیزان را می طلبد.






نقل قول  

درج دیدگاه مختص اعضا است! برای ورود به حساب خود اینجا و برای عضویت اینجا کلیک کنید.


Powered by You